Image

چالش‌های بیمه‌های دریایی

 پرگل پناهی-معاون بیمه‌های کشتی، هواپیما و باربری بیمه تجارت

  بیمه‌های دریایی ازجمله قدیمی‌ترین انواع رشته‌های بیمه‌ای است و شاید بتوان آن را اولین نوع پوشش بیمه‌ای دانست که صدها سال پیش از ظهور مفهوم بیمه به شکل امروز و تأسیس اولین شرکت بیمه‌ای مورداستفاده تجار و بازرگانان قرار می‌گرفته از این رو قوانین و کلوزهای بیمه‌ای مربوط به این‌گونه پوشش‌ها ازجمله نخستین قوانین بیمه‌ای مدون به‌صورت بین‌المللی است که از آن جمله می توان به قانون بیمه دریایی انگلیس مصوب سال ۱۹۰۶ اشاره کرد. این قانون خود محصول نتایج به‌دست‌آمده در دادگاه‌های بیمه‌ای انگلیس و سراسر دنیا بوده که پس از سال‌ها و یا حتی قرن‌ها به‌صورت مدون و قانون درآمده است.
 بیمه‌نامه‌های مربوط به شناورها و محمولات دریایی عمده‌ترین پوشش‌های بیمه‌ای این گونه را تشکیل می‌دهند لذا انواع محصولات بیمه‌ای متناسب در طول صدها سال برای این دست ریسک‌ها طراحی و شرایط بیمه‌ای متناظر تدوین و در بازه‌های زمانی گوناگون دستخوش تغییرات و اصلاحات متعددی به‌منظور هماهنگی هرچه بیشتر با نیازهای مرتبط در هر برهه زمانی شده‌اند به‌گونه‌ای که دیگر امروز برخلاف آنچه در خصوص سایر رشته‌های بیمه‌ای نوظهور مشاهده می‌شود کمتر شاهد معرفی محصول بیمه‌ای جدید درزمینه بیمه‌های دریایی هستیم.
 صاحب‌نظران بیمه‌ای در صورت نیاز صرفاً به ایجاد برخی اصلاحات جزئی در شرایط و کلوزهای بیمه‌ای موجود بسنده می‌کنند که این مهم بی‌شک محصول قدمت صنعت بیمه دریایی است. بااین‌همه نمی‌توان این صنعت را مصون و بی‌نیاز از ارائه محصولات بیمه‌ای جدید در مواجهه با ریسک‌های نوظهور در هر زمان دانست. درحال حاضر حوزه‌هایی ازاین تغییرات مستلزم توجه و اقدام ویژه دست‌اندرکاران بیمه‌های دریایی به‌منظور ارائه راهکارهای مقتضی جهت پوشش ریسک بیمه‌گذاران است. حملات سایبری،‌ تحولات آب‌وهوایی و شناورهای غول‌پیکری که در حال ساخت هستنداز آن جمله اند.

  • حملات سایبری

اگرچه تا به امروز صنعت دریایی با خسارات قابل‌توجهی در ارتباط با حملات سایبری مواجه نشده است اما با توجه به پیشرفت‌های چشمگیر درزمینه کشتی‌سازی و توسعه سیستم‌های کامپیوتری در کشتی‌ها، همواره بیم بروز این‌گونه حملات و ایجاد اختلال در سیستم‌های راهبری و ارتباطی کشتی‌ها وجود دارد. از دیگر سو، در ارتباط با برخی از انواع کشتی‌ها، ریسک فوق به‌گونه‌ای متفاوت نمایان خواهد شد، برای مثال چنانچه در شناورهای ماهیگیری یخچال‌دار، میزان برودت انبارهای ماهیگیری به‌صورت کامپیوتری کنترل شود حملات سایبری مذکور، سیستم‌های کامپیوتری انبارهای شناورها را هدف قرار داده و از کار خواهد انداخت بنابراین علاوه بر مالکان کشتی‌ها، صاحبان بار، فروشندگان و یا خریداران کالا نیز به‌صورت قابل‌توجه متضرر خواهند شد. استفاده از شناورهای بدون سرنشین نیز چنانچه متداول شود، ضرورت کنترل ریسک حملات سایبری بیش‌ازپیش احساس خواهد شد. لذا به‌منظور مواجهه با این نوع از ریسک‌ها، بیمه‌گران و سایر بازیگران صنعت بیمه دریایی باید محصولات بیمه‌ای متناسب در این خصوص را طراحی و به بازار عرضه کنند.

  • تحولات آب‌وهوایی

تحولات آب‌وهوایی اخیر، صرف‌نظر از منشأ طبیعی و یا انسانی آن، مالکان شناورها را با ریسک‌های نوظهور مواجه خواهد کرد. تأثیرات گازهای گلخانه‌ای و گرمایش رو به فزونی کره زمین برای مثال موجب ذوب صخره‌های یخی در مناطق قطبی شده است که این مهم علاوه بر آنکه تردد کشتی‌ها در این مناطق را با مشکل مواجه می کند در فرض وقوع حادثه و یا تصادف دریایی در منطقه، انجام عملیات نجات و کمک‌رسانی در دریا را با چالش جدی مواجه خواهد کرد. لذا بیمه‌گران درکنار صنعتگران کشتی‌سازی، مالکان و مدیران کشتی‌ها و سایر ذی‌نفعان صنعت دریایی باید ضمن آمادگی جهت رویارویی با این تحولات، پوشش‌های بیمه‌ای لازم را در صورت نیاز به بازار عرضه کنند.

  • کشتی‌های غول‌پیکر

در دنیای امروز و نظام‌های اقتصادی جهان موضوع صرفه به مقیاس، بیش از گذشته اهمیت یافته است. صنعت کشتی‌سازی نیز از این امر مستثنی نیست. از همین‌رو، درحال‌حاضر شناورهایی که در کشتی‌سازی‌های مطرح در حال ساخت هستند ضمن بهره‌گیری از تکنولوژی نوین، واجد ساختارهای عظیم و غول‌پیکر می باشنداما اتمام ساخت این کشتی‌ها پایان ماجرا نیست. دریانوردی با اینگونه شناورها ریسک‌های جدید و قابل‌توجهی را ایجاد خواهد کرد به‌گونه‌ای که کوچک‌ترین اشتباه در مانور کشتی‌ها فاجعه‌آفرین خواهد شد. لذا همچون دو مورد فوق، در این خصوص نیز هوشیاری و عکس‌العمل بهنگام و کارای بیمه‌گران از اهمیتی بسزا برخوردار است.